هفته گذشته خسرو معتضد، مورخ و کارشناس در یک برنامه تلویزیونی اظهاراتی را در مورد قوم بختیاری بیان کرد که موجی از اعتراض را در بین مردم این قوم ایجاد کرد.

به گزارش خوز رییس مجمع نمایندگان خوزستان در این باره گفت: این نوع گفتمان بیانگر یک چیز است که حساسیت‌هاي جامعه ما در شرایط فعلی بسیار بالاست.

نماينده شهرستان بختياري‌نشين مسجدسليمان افزود: صدا و سیما به عنوان یک مرکز ملی که با هدف انسجام و یکپارچگی در جامعه وظیفه مهمی برعهده اش است و اساسا صیانت از یکپارچگی نظام برعهده نهادهای نظام و خصوصا برعهده صدا و سیما ست. وی افزود: کشور ما ایران برگرفته از قومیت‌هاي مختلف است که صدها و هزاران سال برادارانه در کنار هم زندگی کرده اند و همواره در کنار هم از کیان ملی و مملکت ما دفاع کرده اند و وجود آنها در کنار هم هویت ملی ما را شکل داده اند. بطور خاص در حوزه مرکزی قومیت بختیاری این افتخار را داشته است که در دفاع از کشور خودش و در حمایت از وحدت و اتحاد ملی نهایت تلاش و کوشش خود را در کنار سایر اقوام داشته است.

جلیلی ادامه داد: متاسفانه گاهی برخی از افراد که رویکرد آنها مبتنی برایجاد تفرقه و نفاق در جامعه هست از حوزه و منابع ملی استفاده مي‌کنند و دست به اقدامات و گفتارهایی مي‌زنند که نتیجه آن جز ایجاد آشوب و تنش در جامعه چیزی نیست. من به صراحت و طبق تعبیر صریح مقام معظم رهبری مي‌گویم ایشان به کشور خیانت کرده است.

وی افزود: شما از روزی که ایشان دست به این کار زده است ببینید چه فضای التهاب آلودی در حوزه قومیتی ما و به طور خاص قوم بختیاری اتفاق افتاده است. پیامک هایی که زده مي‌شود، تلفن هایی که زده مي‌شود، مقالات و گفتارها و یادداشت هایی که نوشته مي‌شود، وبلاگ هایی که موضع مي‌گیرند را رصد کنید. چرا از جیب مردم بر علیه مردم باید استفاده بشود و این عین خیانت است.

وی افزود: ما نباید به مسائل قومی دامن بزنیم ولی انسجام و هویت استراتژیک ما در آینده مبتنی بر قومیت‌هاي ماست. ما که نمی توانیم قومیت‌ها را نادیده بگیریم. بعد هم چه ضرورتی دارد که یک قومیت را متهم بکنیم که ایرانی نیستند. جلیلی تصریح کرد: من سئوالم این است که آقای معتضد هویتش مربوط به کجاست؟ ایشان که در زمان شاه، خانواده اش در دربار بوده اند و از آن دستگاه ارتزاق مي‌کردند چطور الان مي‌آید و برای یک قومیت پاک سخن پراکنی و دهن کجی مي‌کند؟ ایشان پدرش سرهنگ معتضد از عوامل ساواک شاهنشاهی بوده است. بعد یک آدم با این سوابق خانوادگی هویت یک قوم را زیر سئوال مي‌برد آن هم در دستگاه ملی که وظیفه حفظ انسجام ملی را بعهده دارد. تا حالا کسی به خودش اجازه نداده است که همچنین گستاخی‌ای بکند.

نماینده مسجدسلیمان ادامه داد: من دوباره و به صراحت و بر طبق تعبیر مقام معظم رهبری مي‌گویم که این اظهارات خیانت است. تاریخ نگاری که نان را به نرخ روز مي‌خورد تاریخ نگار نیست. تاریخ تحریف شده به درد هیچکس نمی‌خورد. آقای معتضد مستندات شما چیست که اینگونه جو جامعه را ملتهب مي‌کنید. چطور است که در عهد هخامنشیان و قبل از آن با محوریت قومیت مرکزنشین و زاگرس‌نشین به نام بختیاری مواجه بوده‌ایم اما یک انسان کوته فکر این چنین تهمت مي‌زند. رییس مجمع نمایندگان خوزستان در پایان اظهار داشت: من روز سه شنبه در این زمینه در صحن علنی مجلس به آقای ضرغامی تذکر خواهم داد چون این اقدام‌ها را خیانت به کشور مي‌دانم.

امام جمعه موقت اهواز در آئین پنجمین همایش شاهنامه خوانی بختیاری در سخنانی بر نقش بارز دانشمندان علمی، اندیشمندان دینی و چهره های فرهنگی و هنری ایل بختیاری در عرصه های افتخار آفرین ملی تاکید کرد و همچنین با اشاره به جایگاه تاریخی ایل بختیاری در عرصه های انقلاب و دفاع مقدس خاطر نشان کرد: یاد شهدای انقلاب اسلامی و دفاع مقدس به خصوص شهدای ایل پر افتخار و سربلند بختیاری را که با تقدیم جان و هستی خود به ملت ما عزت، سرفرازی و هستی بخشیدند گرامی می داریم.

آیت الله حسن زاده در جشنواره بزرگ حماسه سرایی بختیاری که همزمان با هفته ی وحدت و به بهانه استقبال ازآغاز جشن های پیروزی انقلاب در سالن شهدای کارگر اهواز برگزار شده بود با بیان این مطلب افزود: در میان اقوام ایران ، ایل بختیاری داری چند افتخار تاریخی و فرهنگی است ، نخست عرصه علمی، دینی و مذهبی، و دانشمندان و اندیشمندانی که در این حوزه ها برای معرفی دین و ارایه نظرات علمی کوشش داشته اند، و عرصه دیگر ، چهره های فرهنگی و هنری بختیاری و تلاش های آنها برای معرفی هنرهای دینی و انسانیست که در طول تاریخ پر افتخار این ایل در سطح ملی درخشیده اند.
وی در ادامه گفت: در زمینه جهاد و شهادت ایل پر افتخار بختیاری، در شهرهای مختلف خوزستان و در دوران انقلاب نقش با عظمت و موثر ایل بختیاری در اعتصابات صنعت نفت و جلوگیری از خروج صادرات نفت و همچنین دوران دفاع مقدس به خصوص ماه های نخستین جنگ، عزیزان بختیاری در نقاط مرزی افتخارات و برگ زرین دیگری از تاریخ خوزستان و ایران رقم زدند.

امام جمعه موقت اهواز با بیان اینکه آنچه امروز به آن افتخار می کنیم تنها برای یک فرد، طایفه و شهر ارزش نمی آورد بلکه افتخار مهم جهاد و شهادت عرصه افتخار این ایل است، اظهار کرد: فرمانده هان بسیاری در رده های مختلف از عزیزان بختیاری جنگ را اداره کردند که حماسه ایثار ، جهد و شهادت این سرداران بختیاری در تاریخ ضبط، ثبت و ماندگار خواهد شد.
وی یادآورد شد: در دوران دفاع مقدس در جنگ نابرابر مورد تحریم بودیم حتی به قول مقام معظم رهبری سیم خاردار هم به ما نمی دادند این در حالی بود که صدام انوع هواپیما و سلاح شیمیایی در اختیار داشت، ولی ملت ما با سلاح ایمان در برابر آنها مبارزه کرد.

این استاد حوزه علمیه ضمن هشدار به اینکه تهاجم فرهنگی در دستور کار دشمن است، تاکید کرد: رسالت و وظیفه امروز ما فقط حفظ بنیان خانواده و غیرت است چرا که دشمن به وسیله ماهواره دقیق نظام خانواده را مورد هدف قرار داده  و می خواهد حیا و عفاف را کم رنگ کند، بنابراین بانوان باید با حفظ وقار و پاکدامنی و مردان با حفظ نجابت در برابر این تهاجم فرهنگی ایستادگی کنند و ایل پر افتخار بختیاری با سوابق درخشان تاریخی و فرهنگی اش و با تکیه به مبانی دینی در برابر تهاجم فرهنگی مقاومت خواهد کرد.
آیت الله حسن زاده در ادامه سخنرانی خود با اشاره به دست نوشته های شهدای دفاع مقدس ابراز کرد: اشعار شهدای بختیاری مملو از اشعار حماسی، آیینی و دینی است و ما یاد شهدای تاریخ انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، بخصوص شهدای ایل سربلند بختیاری را گرامی می داریم که با تقدیم جان و هستی خود، به ما عزت، سرافرازی و هستی بخشیده اند.
امام جمعه موقت اهواز در پایان سخنرانی خود از برگزار کنندگان این آیین که تقارن آن را با هفته وحدت و جشن های میلاد پیامبر هماهنگ کرده اند، قدردانی و ابراز امیدواری کرد: انشاالله این همایش مفید خواهد بود و با توجه به ایام جشن و سرور بودن، همه مورد شفاعت پیامبر اکرم قرار می گیریم.

در ادامه این آئین شاهنامه خوانی، استاد نوربخش احمد زاده شاهنامه خوان برجسته ایران و بختیاری در سخنانی با اشاره به جایگاه و حرمت زن در مفاهیم و مضامین شاهنامه و عدم اعتقاد به نابرابری جنسیتی در اندیشیه فردوسی طوسی، تاکید کرد: فهم و درک شاهنامه مهمتر از خوانش شاهنامه است.
این شاهنامه پژوه با بیان اینکه ابیات شاهنامه باید رمز گشایی شوند، اظهار کرد: وقتی کتاب شاهنامه را می خوانی، یک فیلمنامه دکوپاژ شده را می خوانید که نشان می دهد زبان فردوسی، زبان سینمایی و فیلمنامه است ولی شوربختانه در سینمای ملی ما به شاهنامه و حکیم فردوسی ظلم شده است.
گفتنی است؛ در آئین پنجمین همایش بزرگ شاهنامه خوانی قوم بختیاری که با کوشش گروه آسماری بختیاری و با حضور علاقه مندان بسیار بختیاری در سالن ورزشی شهدای کارگر برگزار شده بود، تنی چند از چهره های علمی، ادبی، هنری و شاهنامه مطرح کشور از جمله پروفسور امید کرم زاده شهنی، دکتر سیاوش محمودی بختیاری و هرمز علی پور و همچنین تنی چند از مدیران استان از جمله سید خلف موسوی و جلالی مدیر کل و معاون اداری مالی اداره تعاون و رفاه امور اجتماعی استان خوزستان، هوشنگ شیرمردی رئیس تشکل های کارگری و کارفرمایی استان، منوچهر علیرضایی فرماندار سابق اندیکا، حجت الاسلام شیرمردی امام جمعه موقت هفت شیجان چهارمحال بختیاری حضور داشتند که در آیتم های مختلف این آئین هنرمندان شعر، موسیقی، شاهنامه خوانهای استانهای مختلف لرنشین، خوزستان، لرستان و کهگیلویه و بویر احمد، آقایان و خانم ها، اسفندیار رنجبری، کوهیار بختیاری، امیر ممبینی، سید رضا حسینی، قدرت جمالپور، سید رضا موسوی، کوروش رضوانی فر، برادران بتوندی، محمد رضا دادگر نژاد، اسکندر مقصودی، فاطمه شیرمردی، علی شیرمردی، صغری طاهری، استاد نوربخش احمد زاده، امید داودی، مجید توسلی و زهرا صفری به اجرای برنامه پرداختند.
شایان ذکر است؛ در حاشیه این همایش از خدمات ارزشمند آغلام شاه قنبری هنرمند سرشناس موسیقی بختیاری تجلیل به عمل آمد و به رسم یاد بود هدیه ای از طرف مهندس سید نصرالله موسوی مدیر ابراج اهوارا به ایشان تقدیم شد و هنرمندان کوهیار بختیاری و صغری طاهری اشعار و ترانه هایی در وصف این پیشکسوت هنر موسیقی بختیاری قرائت و اجرا کردند.
لازم به ذکر است؛ گروه آسماری بختیاری به سرپرستی محمد بخشی و تعدادی از جوانان متعهد علاقه مند به فرهنگ بختیاری تشکیل شده که تا کنون برگزاری چندین همایش شاهنامه خوانی و آئینی در اهواز و سایر نقاط استان و کشور و همچنین فعالیت و حضور پررنگ در فعالیتهای مذهبی، مناسک و مناسبات کشوری را در کارنامه خود دارد.
از ویژگی های این برنامه اجرای خوب مجری گری خوب بهزاد خیراللهی هنرمند توانمند عرصه تئاتر استان بود که در لباس بختیاری و با گویش محلی برنامه خوبی را ارائه داد و همچنین شاهین اسدی دبیر پر تلاش پنجمین جشنواره که با انتخاب نسل جدیدی از هنرمندان بختیاری و ارائه برنامه های متنوع ظرفیت های خوبی از فعالیتهای هنری نسل جدید بختیاری را ارائه دادند.

شنبه ۲۲مهر ۱۳۹۱ساعت ۰۸:۵۹

گروه آسماری بختياري : استاندار به وعده بازسازی فرهنگسرای بهمن علاءالدین عمل کند

 محمد بخشي مسئول گروه آسماري بختياري :     تعلل استاندار خوزستان در باز سازي فرهنگسراي بهمن علاءالدين

سالروز تولد بهمن علائدين را گرامي مي داريم. بيستم مهرماه سالروز تولد بهمن علائدين است. ما علائدين را با صداي گرم و مهربانش مي شناسيم. در هر جاي دنيا كه باشيم صداي او را مونس و ياور خود مي دانيم. 

وقتي در شهرهاي دودزده و پرجمعيت و در آپارتمانهاي بلند اما كوچك و دلگير و در ميان سنگ و آهن و دود دلمان تنگ مي شود، وقتي ياد عموزاده هايي كه سالهاست از ما دور شده اند مي افتيم و وقتي كه كسي از بلوط و كنار برايمان نمي گويد، كاستهاي مسعود بختياري را گوش مي دهيم. 

آبهمن هميشه آماده ي گفتن است و از تكرار سخن خود خسته نمي شود. هر بار كه او را بخواهيم در نزديك ماست و حس گفتن و شنيدن دارد، در جاده هاي دور و دراز كه همسفر و همصحبتي نداريم، صداي آبهمن است كه از دستگاه ضبط اتوموبيل مي خواند و ما را از تنهايي و بي همصحبتي بيرون مي آورد. صداي آبهمن را كه مي شنوم احساس ميكنم سوار بر اسب به ايلاق مي روم، اما تنهاي تنها بدون ايل، بدون پششتوانه، و بدون برادر... 

آ بهمن اهل زد و بند و خشونت و بي حرمتي نيست. اهل دروغ و دورويي نيست. به اين دليل است كه به آبهمن پناه مي بريم. با گوش دادن كاستهاي آبهمن نه تنها به خود او بلكه به زبان مادري و به سادگي و صداقت گذشته مان پناه مي بريم. ما بهمن علائدين را دوست داريم. او معمار فرهنگ بختياري در عصر جدید است.
 
بجز ما، همه ي مردم با فرهنگ از هر قوم و قبيله اي به آبهمن احترام مي گذارند و او را دوست دارند. اما نزديك به يكسال است كه ساختمان در حال احداث فرهنگسراي مرحوم علائدين توسط شهرداري اهواز تخريب شده است. ما در پي يافتن مقصران آن اتفاق نيستيم. احتمالا اشتباهي رخ داده است و هميشه مي توان اشتباه را جبران كرد.
 
فرهنگسراي علائدين مصوبه سفر استاني دولت بود. بيشتر هنرمندان و فرهنگدوستهاي استان خوزستان از تخريب آن ابراز تاسف كردند. تعدادي از مسئولين محترم استان خوزستان مانند حاج آقا سپهر با تخريب اين فرهنگسرا مخالف بودند. بعضي ديگر مانند آقاي دكتر حجازي استاندار خوزستان در جلسه اي كه با اعضاء گروه آسماري داشت ،  وعده ي احداث مجدد آن را تا ۲۲بهمن سال ۹۰دادند. مردم از اين وعده ها و ابراز تأسفها خوشحال شدند. 

الان ۸ماه از وعده ي استاندار گذشته است ولي فرهنگسراي مرحوم علائدين هنوز در زير تلي از خاك مدفون شده است. نبايد اينقدر زمان طول مي كشيد اگر خيلي دير بشود طوري كه مردم بدبين شوند يا دلسرد شوند، همه فكر مي كنند كه به آنها بي احترامي شده است. 

جواناني كه در اهواز زندگی می کنند، نيازمند فرهنگسرا هستند تا دچار شبيخون فرهنگي نشوند.

جوانان بختياري و جوانان ايران و جوانان مسلمان و همه ي مردم، نيازمند فرهنگسرا هستند. ما نبايد فرهنگسراها را خراب كنيم. ما نبايد به يكديگر بي حرمتي كنيم. ما نبايد به اقوام و همشهريان خود بي حرمتي كنيم چون دچار تفرقه مي شويم. 

اي كاش در اين روزهايي كه ما نيازمند به وحدت و انسجام هستيم، كاري نكنيم كه دچار تفرقه شويم. تفرقه خواست كساني است كه نمي خواهد مردم ايران شاد و موفق و متحد باشند. ما بايد از كارهايي كه مردم را آزرده مي كند، بپرهيزيم. زيرا مردم ولي نعمتان اين كشورند. 

از آقاي دكتر حجازي استاندار محترم خوزستان مي خواهيم تا به وعده ي خود در احداث مجدد فرهنگسراي بهمن علائدين عمل كند. بهمن علادين براي همه عزيز است و ما او را گرامي مي داريم.   

عصر دیروز و در آخرین روزهای پایانی سال 90  یکی دیگر از  همایش بزرگ شاهنامه خوانی در مجتمع ورزشی شهدای کارگر واقع در اهواز توسط  گروه آسماری بختياري با مسئوليت آقاي محمد بخشي برگزار گردید ، این مراسم که راس ساعت 19 با تلاوت آیاتی از قرآن مجید و سرود جمهوری اسلامی آغاز گردید . شروع برنامه با سخنرانی آقای صفری دبیر جشنواره آغاز شد و بعد با اجرای نوای های موسیقی بختیاری حضور و شاهنامه خوانی و اجرای بی نظیر استاد ملک محمد مسعودی و کوروش رضوانی فر شور دیگری به این مراسم داد این مراسم که مهمانان ویژه هم داشت از نماینده استان خوزستان سید شریف حسینی و  سيد شكر خدا موسوي و عده ای از مسئولین استان و همچنين با حضور پروفسور کرم زاده حال و هوای خاصی به برگزاری هر چه باشکوه تر این مراسم داده بود ، در نطق پایانی همایش شاهنامه خوانی تقاضا جامعه بختیاریها و تذکر جدی به مسئولین استان و نماینده مردم خوزستان جهت پیگیری فرهنگسرای زنده یاد بهمن علاء الدین و مشخص کردن مکان فرهنگسرا و احداث آن تاکید نمودند و خواستار پاسخ سریع  مسئولین استان شدند  .... پایان همایش هم با نوای موسیقی محلی و رقص چوب بازی به پایان رسید .گفته مي شود در اين همايش بيش از 7000نفر تماشا گر شركت نموده بود كه يكي از شلوغترين جشنواه هاي اهواز مي باشد .

کلیپ زیبا از همایش شاهنامه خوانی اهواز

جهت دانلود بر روی لینک زیر کلیک نمایید

نوای موسیقی محلی بختیاری و شادی حاضرین در مراسم شاهنامه خوانی اهواز

سری اول عکسهای همایش (جهت مشاهده و دریافت هر عکس بر روی آن کلیک نمایید)

استاد ملک مسعود :

استاد علی تاجمیری و کوروش رضوانی فر (خوانندگان مطرح قوم بختیاری):

پیری و جوان نمی شناسد دفاع از وطن :

وطن یعنی تفنگ بختیاری :

سپیده دختر ایل :

دبیر جشنواره آسماری صفری

میشکال (ساز و کرنا):

حضور همتباران بختیاری :

مادران و دختران ایل با لباسهای محلی :

استیج مراسم شاهنامه خوانی :

بدون شرح ......

لباس بختیاری

بزودی سری جدید عکسهای همایش با کیفیت HD و ویدیو های جدید ...

خواننده ي پيشكسوت بختياري كه سال گذشته در يك سانحه رانندگي از ناحيه فك و زبان دچار آسيب ديده گي شد به دليل هزينه هاي بالا عمل جراحي نتوانسته است به درمان خود بپردازد . پس از عيادتي كه بهمراه تعدادي از اعضاي آسماري با ايشان داشتيم ، جوياي سلامتي وي شديم و متوجه برخي مشكلات نامبرده شديم.  

   لذا بدينوسيله از همه  همتباران عزيز دعوت ميشود براي مشاركت در اين امر خدا پسندانه با واريز مبلغي به شماره  (  6037991120968098  ) بانك ملي به حساب آقاي غلامشاه قنبري ،‌ بپاس يك عمر هنر نمايي صداي ماندگار غلامشاه در اين حركت فرهنگي مشاركت كنيد .

                                              شماره تماس 

                                             غلامشاه قنبري:

                                              09169887247   

                                                                                               باتشكر 

                                                                                    گروه آسماري بختياري 

                                                                                            محمدبخشي

جهت دیدن به ادامه نوشتار بروید

جعفر حجازي استاندار خوزستان با حضور در جمع شهروندان اهوازي در محل نمايشگاه بين المللي خوزستان، بار ديگر وعده داد تا ۲۲ بهمن ۱۳۹۰ مراسم كلنگ زني احداث فرهنگسراي بهمن علاءالدين در نقطه ديگري از شهر اهواز، برگزار خواهد شد. 

به ادامه نوشتار بروید

شاهنامه خوانی در بختیاری از آیین هایی است که به رغم گذشت سالیان دراز هنوز به عنوان یک سنت آیینی، طرفداران فراوانی دارد.

شاید پیش از آنکه بخواهیم به کیفیت شاهنامه خوانی و آیینهای مربوط به آن در میان بختیاری ها بپردازیمُ بهتر باشد نگاهی جامعه شناسانه به ضرورتهای شاهنامه خوانی در بختیاری داشته باشیم.

زندگی کوچ نشینی مبتنی بر حرکت و تلاش و تکاپو  است. در زندگی کوچ نشینی انسان ناگزیر از مواجه با خطرات و حوادث پیش بینی ناشده بسیاری است،که کنارآمدن با آنها مستلزم سلحشوری و برخورداری از روحیات حماسی  است. در فراز و نشیب همین نوع زندگی است که گاه انسان ناگزیر از مواجه با طبیعت ، حیوانات وحشی و کنارآمدن با همنوعان خود است. از اینرو  حفظ روحیه شجاعت و اعتماد به نفس همواره از ملزومات زندگی کوچ نشینی بوده است. جغرافیای بختیاری، جغرافیای است با طبیعت خشن، رودخانه های خروشان، کوههای بلند، دره های عمیق، جنگل و حیوانات درنده انطباق جغرافیایی دنیای شاهنامه با جغرافیای بختیاری نکته ای است که می بایست به آن توجه گردد.

 رزم ،بزم و شکار سه حالتی است که ما همواره پهلوانان شاهنامه را در یکی از آنها می یابیم . حالاتهایی که احوال روزمره بختیاری ها بوده اند .اگر یک عضو نوعی را درجامعه ای بختیاری درنظر آوریم در می یابیم که این انسان همواره میان سه حالت رزم آوری، به منظور حفظ موقعیت اجتماعی و سیاسی، بزم که همان  جشنها و آئین های سنتی ایلات کوچ رو است و شکار که تا گذشته نه چندان دور بخشی از امور عادی زندگی بختیاری -  محسوب میشد،قرار داشت . تا گذشته ای نه چندان دور مواجه شدن به حیواناتی نظیر شیر، خرس، پلنگ برای تامین جانی و یا شکار آهو و میش کوهی که کاربرد تامین مواد غذایی و یا تفریح داشت در میان بختیاری ها امری متداول بود.

از دیگر انطباقات دنیای شاهنامه با نوع زندگی کوچ نشینی ناگزیر بودن از قرابت رفتاری کوچ نشینان  با رفتار توصیه شده توسط حکیم طوس است «سراسر شاهنامه مملو است از توصیه هایی به جوانمردی، راستی، وفای به پیمان و بخشندگی» انسان کوچ نشین ناگزیر از پذیرش این توصیه های اخلاقی است . زیرا در نظام ایلی در صورت نبود چنین رفتارهایی اساس زندگی کوچ نشینی قابل دوام نخواهد بود. انسان کوچ نشین ناگزير است از پایبندی به اصول و قواعد رفتاری چون وفای به عهد و از خودگذشتگی است. برای نمونه هنگام کوچ عشایر در بهار زمانی است که فصل درو گندم و جو در مناطق گرمسیری هنوز آغاز نشده است و از طرفی چراگاههای مناطق گرمسیری به زردی گرائیده و عشایر ناگزیر به کوچ می شوند، وقتی عشایر ناگزیر کشتزارهای گرمسیری را رها کرده و به مناطق سردسیر کوچ میکنند همچون پیمانی نانوشته و پذیرفته شده در دو ماه زمان پس از کوچ این کشتزارها بی هیچ هراسی از چرای دامها آسیب تا فصل درو دست نخورده باقی می مانند و پس از درو نیز غله های بدست آمده را در انبارهای بی نگهبان و بی قفل و بند انباشت کرده و چندین ماه را فارغ از گزند و سرقت و دستبرد آسوده سر زندگی را  در سردسیر می گذرانند. وجود چنین  امنیت بالایی جز در سایه پایبندی به جوانمردی و امانت داری میسر نمی شود. بدون داشتن روحیه از خودگذشتگی و ایثار، نمی توان مبادرت به کوچ کرد.

هرچند داستانهای شاهنامه روایت زندگی همه آحاد قوم ایرانی است اما فردوسی در پرداختن به این داستانها تاکید چندانی بر زندگی شهری ندارد و حوادث داستانها در فضاهایی دور از شهرها می گذرد.

 پادشاهان وپیشه وران تنها طبقه ای اند که فردوسی هنگام روایت داستانهای شاهنامه آنها را ساکن در مناطق شهری میداند.

 در شاهنامه جمشید  اولین سازنده خانه معرفي می شود،  که دستور ساختن کاخی برای سکونت خود داد. به لحاظ نوع زندگی ما قهرمانان شاهنامه را نه درخانه های شهری و یا حتی روستایی  که مردمانی صاحب خیمه و خرگاه می بینیم.

در جاهای بسیاری از  سراپرده یا بارگاه رستم نام برده مي شود. در داستان بیژن و منیژه، بیژن، منیژه را به سراپرده خود دعوت میکند .

کلمه بارگاه یا "بارگه" كه امروزه گاه به فضایی مسقف اطلاق مي گردد در بختیاری به معنای جایی مشخص است که هر ساله یک "مال" مشتمل بر چند خانواده خویشاوند اقدام به اسکان سیاه چادرهای خود می کردند و معادل کلمه "وارگه" است. هر خانواده بختیاری در سردسیر و گرمسیر خود، دارای مکانی مشخص به نام وارگه بود و منظور مکانی است که گاه تا ارتفاع یک متر از کوه به اندازه یک سیاه چادر تراشیده و  عشاير خیمه خود را در آن برپا میکردند. در انتخاب «وارگه»اشراف بر محیط پیرامون و دسترسی به آب یا نزدیکی به زمینهای کشاورزی تحت مالکیت و یا چراگاه مناسب مد نظر قرار می گرفت  و مکان آن براي هر خانواده يا تيره جايي مشخص و شناخته شده بود.

  در شاهنامه  فردوسی وقتی از بارگاه رستم نام می برد، منظور او جایی بوده است  که رستم و فرزندان  او خیمه های خود را در آن محل برپا میکرده اند و نشانی مشخصی داشته است. البته همین پهلوانان معمولاً دارای خانه هایی نیز بوده اند که از آن به ایوان تعبیر می شد. در داستان رستم و سهراب،و رستم و اسفندیار، بارها به ایوان زال یا ایوان سام اشاره شده است . درمیان بختیاری ها نیز  بزرگان و یاحتی طبقات میانی سوای از سیاه چادرها همواره جایی برای نگهداری احشام، انبار غله و  نگهداری سالخوردگان داشته اند که شامل فضایی مسقف در روستا و یا شهر میشد.مانند آنچه فردوسی از آن به عنوان  ایوان یاد میکند حفظ مرزها و حدود چراگاهها و املاک و سرحدات از دیگر اشتراکات شاهنامه با زندگی بختیاری است . در بختیاری همچون شاهنامه همواره مرزداری و دفاع از حدود قلمرو و کیان واحدهای سیاسی اجتماعی مورد حمایت  بوده است .

در واقع پرداختن بختیاری ها به شاهنامه، سوای از جنبه های معنوی آن ، یک نوع سنت کاربردی است که دیگر سنتهای محلی را مورد پوشش قرار میداد. بختیاری هاشاهنامه را همچون پندنامه ای گرانبها ارج می نهند و چون آن را همواره مورد مطالعه قرار می داده اند بیش ازسایرین در زندگی روزمره خود به اشعار آن استناد میکنند. فردوسی در شاهنامه انسان را در موقعیتهای مختلف قرار داده و می آزماید. بختیاری نیز چون به لحاظ جغرافیایی و اجتماعی خود را در دنیایی نزدیک به دنیای شاهنامه متصور است و به دلیل انطباق نوع معیشت و ساختارهای نظام جامعه با آن احساس قرابت بیشتری میکند ، شاهنامه را بیش از دیگر آثار ادبی مورد پذیرش قرار می دهد  . تاكيد شاهنامه بر نسب، خون،اهمیت روابط خویشاوندی و شرافت و شأن خانوادگي ،فصل مشترکی با باورهای بختیاری پدیدآورده و نسبت به ساير ادبي مقبول تر می افتد . برای دانستن بهتر اين موضوع  میتوان مقایسه ای داشت میان فضای روایت داستانهای شاهنامه که مبتنی بر حماسه و پهلوانی وتوصیه به جوانمردی است، بافضای روایت آثاری چون گلستان سعدی یا بوستان و مثنوی معنوی ، در مثنوی مولوی و گلستان سعدی با صوفیان، پیشه وران یا بازرگانان و شحنه گان و کشتی بانان و حاکمانی مواجه هستیم که یا شهرنشینند یاوبه واسطه پرداختن به عبادت و ریاضت دوری گزیده از شهرند. فضای داستانها مبتنی بر یک فضای بوروژواست وداد و ستد و تجارت بخش مهمی از این نوع زندگی را تشکیل می دهد . و هنگایکه از عشق سخن گفته می شود، منظور عشق عرفانی و یا عشق الهی است و اگر هم از عشق زمینی سخنی به میان آید  باعاشق و معشوقی مواجه ایم که در کوچه و بازار با هم دیدار میکنند.

 اما  در شاهنامه کمتر داد و ستد و بازرگانی به چشم میخورد و عجیب آنکه هرگاه شخصیت های شاهنامه با چنین مشاغلی سرو کار دارند ، فردوسی باکنایتی از مکر ـ مانند داستان پوشیدن لباس بازرگانان توسط رستم در بیژن ومنیژه ـ و یا توام  باصفت خست و تنگچشمی - در داستان بهرام گور و منزل کردن در خانه بازرگان - مواجه ایم فردوسی از بازرگانان به نیکی یاد نمی کند و عشق در دنیای شاهنامه عشقی زمینی است. از داستان زال و رودابه، فرنگیس و کیکاووس، رستم و تهمینه تا بیژن و منیژه ما همواره  با عشق زمینی مواجه ایم. عشق در شاهنامه کاربرد فرازمینی ندارد. نگاه کوچندگان بختیاری هم  به داد و ستد همچون نگاه سراینده بزرگ طوس نگاه پذیرنده ای نبوده، بختیاری داد و ستد را جز در موارد رفع نیازهای ضروری و تامین ابزار زندگی قابل ارزش نمی دانست زیرا طبقه بازرگان را – به درست یا غلط - فریبکار، فاقد زمین، فاقد روحیه سلحشوری و صداقت می پنداشت و هنگام معاشرت با آنها بسیار با احتیاط عمل میکرد . نگاه بختیاری به عشق نیز همچون نگاه فردوسی در شاهنامه نگاهی زمینی است ، بختیاری عشق مطلوب را عشقی صادقانه و پاک اما زمینی می داند البته این بدان معنی نیست که منکر ارتباطی نزدیک با خداوند باشد اما شیوه ارتباط بختیاری با خداوند به دلیل نوع زندگی و معیشت او نمی توانست برپایه عرفان و دوری گزیدن از جامعه و خلسه در روحیات و حالات عرفانی باشد. رابطه بختیاری با خداوند رابطه ای کاربردی و مددخواهانه و همراه با خوف و توکل است.

جمیع این موارد همذات پنداری بختیاری و شخصیتهای شاهنامه را آسان می کند و نگاه بختیاری را به شاهنامه نگاهی از سر احترام می سازد از این روست که آن را نه برای مجلس آرایی که به صورت کاربردی مورد استفاده قرار میداد.

 کاربردهای  شاهنامه درزندگی بختیاری بسیار است از لحظه تولد فرزند که طبق رسوم  نام گذاری با استفاده از تفأل به شاهنامه صورت میگرفت (این رسم هنوز در میان خانواده های اصیل انجام میشود) تا آیین خاکسپاری و سوگواری، درهنگام مبادرت به جنگ و در هنگام سخن گفتن بختیاری از شاهنامه استفاده می نمود .  بختیاریها هنوز هم بر اساس سنتی کهن بر فرزندان خود نام قهرمانان شاهنامه را  می نهند و این ريشه در  دو عامل دارد يكي اين كه قهرمانان شاهنامه را به عنوان الگوی زندگی فرزندان خود می دانند.  و عامل ديگر  از روی علاقه ای است که به واسطه تکرار مکرر داستانهای حماسی شاهنامه به این قهرمانان ژیدا کرده اند.  سنت نام گذاری قهرمانان شاهنامه در بختیاری سابقه ای بسيار  قدیمی  دارد  .  و یکی از قدیمی ترین شخصیتهای شناخته شده تاریخ بختیاری به نام سام درازدست که از همراهان سلطان جلال الدین خوارزمشاه و معدود جان به دربردگان اردوی ایران هنگام عبور از رود سند بوده است نام پهلوانان شاهنامه را داشته که نشانگر قدمت سنت نامگذاری براساس شاهنامه است.1

ازدیگر مواردی که میتوان به آئین نامگذاری فرزندان بختیاری  متاثر از  شاهنامه  اشاره کرد انتخاب اسامی ترکیبی ساخته شده از اسامی مقدس و یک صفت  است برای نمونه  «اسفندیار» که  نام یکی از پهلوانان شاهنامه و اسمی ترکیبی از کلمه «اسفند» (یکی از امشاسپندان) و کلمه «یار» میباشد را در نظر آوریم، پی می بریم که اسامی متداول کنونی در بختیاری مانند علی یار، محمدیار،  و... نیز بر اساس همین سنت ساخته شده اند که به دلیل تغییر مذهب و تغییر مصداقهای اعتقادی تقدس، به این صورت بکار برده شده ا ند .

 مطالعه شاهنامه در میان بختیاریها زمان های مشخصی داشت، هنگام طلوع خورشید یکی از این مواقع بود. و  بختیاری ها پس از خواندن نماز به شاهنامه خوانی می پرداختند. معمولا آدمهای باسواد در میان عشایر ملایانی بودند که به کودکان تدریس میکرده و قرآن نیز میخواندند و پس ازبجا آوردن نماز به قرائت قرآن و یا مطالعه شاهنامه می پرداختند. دلیل آن نیز ممکن است گرفتن پندهای اخلاقی و یا حفظ اعتماد به نفس و روحیه حماسی بوده باشد.

 حفظ اعتماد به نفس وبالا بردن روحیه شجاعت به منظور مواجه با خطر  از مهمترین دلایلی است که بختیاریها را ترغیب به خواندن شاهنامه می نمود که به نمونه هایی از آن اشاره می شود:

یکی از زندانیان  همبند مرحوم علیمراد امامی از ناراضیان تحت تعقیب حکومت پهلوی که در سال 1352 دستگیر و تیرباران شد نقل میکند که مرحوم علیمراد  قبل از اعدام توسط مأمورین هنگاميكه از او درمورد آخرين خواسته اش پرسيده مي شود می خواهد تااجازه بدهند ابتدا نماز و سپس شاهنامه بخواند. به احتمال زیاد مرحوم امامی می خواسته تا درهنگام مواجه با مرگ آرامش و اعتماد به نفس كامل داشته باشد .

  از دیگر زمانهای در نظر گرفته شده برای شاهنامه خوانی در بختیاری هنگام مبادرت به جنگ می بود که کاربرد  تشجیع نیروها و بالابردن روحیه سلحشوری داشت.برای این کار در هر دسته کسانی به نام شاهنامه خوان که تخصص و صدای مناسب برای این کار را داشته اند مشخص می شد و وظیفه این شخص حواندن شاهنامه در برابر سایرین و تحریک نیرو ها می بود

 گزارشات فراوانی از سوی جهانگردان و ایرانیانی  که در تماس با بختیاری ها بوده اند دراین مورد وجود دارد. که به شاهنامه خوانی بختیاریها پیش از آغاز به جنگ اشاره  کرده اند. .

 از آن جمله در خاطرات  «یرمولف» فرمانده روسی در جنگهای ایران و روس می خوانیم که:"دسته ای از ارتش ایران که بختیاری نامیده می شدند همواره پیش از شروع به جنگ اقدام به خواندن شاهنامه و حماسه های ملی ایران  می کردند آنهاپس از خواندن این داستانها چنان تشجیع می شدند که هیچ چیز جز مرگ جلوی آنهارا نمی گرفت "4. هنوز هم خانواده های بسیاری  دربختیاری هستند  که هنگام مواجه به خطر و یايك موضوع استرسزا برای آرامش و کاهش نگرانی خود اقدام به خواندن شاهنامه میکنند.

در حال حاضر نیز بختیاریها براساس سنتهاي خود در هنگام خاکسپاری عزیزان برای بازیابی روحیه و التیام نگرانی خود در آئین سوگواری در مراسم  از شاهنامه را  می خوانند  .

سنت شاهنامه خوانی در بختیاری سنتی است دیرين که احترام به خانواده و وطن دوستی،شجاعت  وجوانمردی وستایش خداوند را توصیه می کند .اندرزهایی که حکیم ابولقاسم فردوسی در سراسر شاهنامه انسان ایرانی را به آنها رهنمون می گرداند و بختیاری آن را صدها سال با گوش جان شنیده و به کار بسته است .    

۱-     کتاب کیانرسی و چهارلنگ نوشته امیر آرمین

۲-    نقل از آقای حیاتقلی رضایی از زندانیان سیاسی دوران پهلوی

۳-      به نقل از خاطرات ژنرال یرمولف

 سامان فرجی بیرگانی

عبدالمحمد للری(عبد ممد للری)

عبد محمد جوانی بود از اهل کتک ( للر ) که روستائی است در قسمت شمال غربی منتهی الیه خاک بختیاری.درسوارکاری و تیراندازی بی رقیب بود. او را یک جوانمرد تموم عیار میدانستند و کار او گردش در کوه و دشت بود. سوار بر اسب میشد, تفنگی را حمایل میکردو همیشه تازیانه بلندی در دستش بود. همه جا را زیر پا گذاشته بود تا اینکه با " خدابس " دختر زیبا روی ده برخورد کرد و هردو شیفته همدیگر شدند, عبد محمد کسانش را به خواستگاری خدابس میفرستد, اما برادران و خویشاوندان خدابس مخالفت میکنندو میگویند: عبد محمد دزد است و لیاقت خدابس را ندارد,وبه بهانه های مختلف مانع ازدواج میشوند , هیچکدامشان نمیتوانستند از عشق همدیگر بگذرند,  تا اینکهقرار شد خدابس را به دیگری بدهند , خدابس هرچه اصرار کرد فایده ای نداشت و در دیدار پنهانی با عبد محمد جریان را تعریف کرد و قرار شد شب عروسی با یکدیگر فرار کنند. شب عروسی ( طبق رسم عشایر چادری در بیرون از دهکدهبرای عروس و داماد برپامیکنند) هنگامیکه خدابس و شوهرش را به چادر میبرند, خدابس از شوهرش میخواهد که از ده برای او آب بیاورد , وقتی داماد از چادر خارج میشود, خدابس طبق قرارقبلی که با عبد محمد داشت به سراغ او میرود و با اسب سفیدی که در انتظار او بود , هفت شبانه روز راه میروند و از دهات مختلف میگذرند که این اشعار وصف حال آنهاست: زین ما یون بزنین ورمایون نیله زین را به مادیان آبی بزنید, مو بردم خدابس هف شو تیره من خدابس را هفت شب تیره بردم      پشتم کوه پیشم کمر دورم تفنگچی پشت سرم کوه روبرویم کمر و اطرافم تفنگچی خدابس جون بوت تن پاته ورچی خدابس بجان پدرت زودتر قدم بگذار جلو. بعد از هفت شبانه روز راه پیمایی به شوشتر میرسند, مدتی در آنجا میمانند سپس آهنگ ولایت میکنند ( این بازگشت بنا به سفارش همشهریان و هم طایفه هایشان بود : دیگر آبها از آسیاب گذشته و به ده باز گردید که از گناه شما صرف نظر کرده بشرطیکه خسارت داماد اولی را بپردازید) بهرحال میایند تا به قلعه زراس ( درقسمت اندیکا , شمال بختیاری )خان آنجا از قبل برایشان نقشه کشیده بود و بلا فاصله دستگیرشان کرد. عبد محمد مدتی در زندان بود تا اینکه با دادن رشوه توانست یکی از آدمهای خان را بفریبد : زنجیر ایلخانی نه یه شو بریدم زنجیر ایلخانی را یک شب بریدم صدریال و صد نیم ریال رو سی گل خریدم صد ریال و صد نیم ریال را برای گل خریدم   اوردنم قله زراس دل کرده خیالت مرا به قلعه زراس بردند دلم خیالت را کرد هرچی که خرجت کردم خوشه هلالت هرچه خرجت کردم خوش حلالت باشد عبد محمد به للر میرود تا سراغ خدابس را بگیرد, هنگامیکه به کنار رودخانه میرسد , میبیند جسد خدابس را برای شستشو به آنجا آورده اند. دیوانه وار به سرو صورت خود میزند و زاری کنان: به کتک سیل ایزنم للر دیاره به کتک نگاه میکنم للر پیداست لاش اسبید خدابس مین اوو دیاره بدن سفید خدابس در آب پیداست عبد ممد للری سیچه نمردی عبد محمد للری چرا نمردی چهارشنبه بیست و یکم خت گل بردی        چهارشنبه بیست و یکم( که شگون ندارد) خودت گل را بردی   چهارشنبه بیست و یکم سوگل بردم چهارشنبه بیست و یکم گل سرسبد را بردم اردونستم ایمیره جون ای سپردم اگر میدانستم میمیرد خودم جان میدادم عده ای از ریش سفیدان و آشنایان میایند و عبد محمد را دلداری میدهند که معلوم میشود برادران خدابس او را بوسیله سم از بین برده اند. عبد محمد قسم میخورد که انتقام بگیرد و همین کار را هم میکند , پس از کشتن برادران خدابس و پسر خان که قرار بود با خدابس عروسی کند, به محلی میرود که دیگر هیچکس از او چیزی بدست نمیاورد.

عکس ۱        عکس ۲     عکس ۳     عکس ۴  

عکس ۵     عکس۶      عکس۷      عکس ۸

عکس ۹    عکس ۱۰     عکس ۱۱    عکس ۱۲

عکس ۱۳   عکس ۱۴     عکس ۱۵   عکس۱۶

عکس ۱۷   عکس ۱۸    عکس ۱۹   عکس ۲۰

عکس ۲۱   عکس ۲۲    عکس ۲۳   عکس ۲۴

عکس ۲۵   عکس ۲۶   عکس ۲۷    عکس ۲۸

عکس ۲۹   عکس ۳۰   عکس ۳۱    عکس ۳۲

عکس ۳۳

برای دیدن عکسها در اندازه ی واقعی بر روی لینک عکسها کلیک کنید

با تشکر از عکاس گروه آسماری بختیاری آقای شیخی